www.sturmovik.pl

    "Combat box" był szykiem stosowanym przez ciężkie strategiczne bombowce Sił Powietrznych US Army w czasie II wojny światowej. Formacja ta określana była również "staggered formation" (szykiem nakładającym się). Combat box został wymyślony w dwóch celach - defensywnym, dla komasacji ognia obronnego poszczególnych bombowców oraz ofensywnym, w celu skoncentrowania zrzutu bomb na cel.

    Pomysł stosowania tego rodzaju szyku narodził się z założeń przedwojennej amerykańskiej doktryny masowych bombardowań. Zakładała on niszczenie celów poprzez skoncentrowane bombardowanie wykonywane w ciągu dnia (ze względu na zdecydowanie lepszą celność zrzutu i mniejsze trudności z odnalezieniem celu). Ponadto formacja miała dotrzeć nad cel samodzielnie bez eskorty myśliwców (z powodu mniejszego ich zasięgu w ówczesnym czasie). Bezpieczeństwo miały zapewniać duży pułap lotu, prędkość oraz silne uzbrojenie defensywne bombowców - preferowano stosowanie 0,5 calowych kaemów Browning. Zalety koncepcji tego szyku (oczywiście później modyfikowanego stosownie do potrzeb) był na tyle duże, że pozostał on w użyciu nawet po wprowadzeniu myśliwców eskortujących formację na całej trasie lotu, które w dużej mierze zapobiegały próbom przechwycenia.

    Autorstwo pomysłu na wykorzystanie "szyku nakładającego się" przypisuje się col. Curtis'owi E. LeMay'owi, dowódcy 305 Grupy Bombowej USAAF stacjonującej w Anglii. Działający z Wysp Brytyjskich lotnicy 8 Armii Lotniczej (Eight Air Force) od swojej pierwszej misji 17 września 1942 eksperymentowali z różnymi wariantami combat boxów. Wypróbowany w grudniu 1942 szyk "Javelin Down" stał się podstawą dla wielu z później używanych formacji:

    Poniżej przedstawiono podstawowy szyk dwunastosamolotowego dywizjonu bombowców B-17 z października 1943 roku. Trzy takie formacje tworzyły pełny 36-samolotowy szyk (group box) grupy bombowej. Schemat ten wyjaśnia dlaczego przyjęła się nazwa "pudełka" - wszystkie maszyny, patrząc z boku, z góry czy z przodu  mieszczą się ściśle w obrębie niewidzialnego prostopadłościanu.

      Combat box wymagał od załóg dużej dyscypliny i pilnowania swoich pozycji w czasie lotu. Dużego zgrania wymagały wszystkie manewry, które z racji ilości maszyn musiały być bardzo łagodne. Poza licznymi zaletami, istniało też kilka niebezpieczeństw grożących maszynom lecącym blisko siebie. Były to kolizje, ewentualne eksplozje sąsiednich maszyn, a także ciężki ogień przeciwlotniczy koncentrujący się na formacji. Z tego powodu w obszarach silnego działania Flaku, szyk bywał rozluźniany. Ponowne zwarcie następowało w przypadku zagrożenia ze strony wrogich myśliwców.

     Jednym z zagrożeń, którego mocno obawiały się załogi były bomby zrzucane przez maszyny lecące wyżej w szyku. Zdarzało się, że wypadający sznur bombsztali trafiał nie tylko w cel, ale też uszkadzał lub niszczył pechowy bombowiec, który znalazł się w złym miejscu.

Bombardowanie Berlina 19 maja 1944 roku. B-17 Miss Donna Mae II (331st BS, 94th BG) został trafiony bombami zrzuconymi z maszyny powyżej. Utrata połowy statecznika poziomego była przyczyną wejścia w strome nurkowanie i rozbicia maszyny...

      Combat box zapewniał spore bezpieczeństwo lecącym w nim bombowcom. Niemieccy piloci musieli opracowywać specjalne sposoby walki z tymi naszpikowanymi stanowiskami obronnymi grupami. Jednym ze sposobów był atak od czoła. Z tej strony bombowce były stosunkowo słabo chronione a bardzo szybki atak dawał obronie niewiele czasu na ostrzał. Jednak było to trudne zadanie, które skutecznie wykonywali tylko doświadczeni piloci myśliwscy. Jeśli uszkodzony w ataku bombowiec nie mógł utrzymać się w formacji i wypadał z niej, to przeważnie, stawał się celem zajadłych ataków wrogich myśliwców. Reszta bombowców nie mogła mu już w żaden sposób pomóc.

       W Iłku Combat Box jest do wykonania, jednak trzeba zebrać co najmniej sześciu zapaleńców i wspólnie wziąć się do treningu. Utrzymanie dużych czterosilnikowej maszyn w zwartym szyku na dość długich trasach przelotu nie jest łatwe, co wiem z doświadczenia. Szczególnie dużo czasu należy poświęcić na zwroty, bo nie trudno rozerwać całą strukturę.  Ważne jest też bombardowanie na komendę prowadzącego. Prawidłowo  wykonane idealnie pokryje cel dużych rozmiarów. Przy opóźnieniu zrzutu nawet o kilka sekund bomby zaorają pole (lub miasto) o kilkaset metrów dalej. Poświęcony czas wynagrodzi z pewnością widok spadających w płomieniach wrogich myśliwców oraz morze ognia pozostawione po równoczesnym zrzuceniu dziesiątków bomb przez wasze samoloty. Wrażenia gwarantowane!

      Zainteresowanym polecam film Ślicznotka z Memphis (Memphis Belle), który opowiada historię jednej z załóg "Latających Fortec" w czasie ich ostatniego lotu bojowego. Znaleźć tam można wiele ciekawych ujęć (także z filmów archiwalnych) oraz przybliżyć sobie stan w jakim odbywały się dzienne naloty nad wrogie terytoria, kiedy tylko dyscyplina szyku w jakiś sposób zwiększała szanse przeżycia.

316_Basieks